Κυριακή 24.10.2021 | Εορτάζουν: Σεβαστιανή, Σεβαστίνα, Σεβαστιάνα, Σεβαστή, Σέβη, Σεβούλα, Σεβαστούλα

Ο «γρίφος» του μηχανογραφικού … ή αλλιώς η δεξιότητα λήψης αποφάσεων

ΤΟΠΙΚΑ12.04.2019 | 10:32 πμ

Γράφει ο/η

newsroom

Γράφει ο/η newsroom

Ανακοινώθηκε πρόσφατα το πρόγραμμα των Πανελλαδικών εξετάσεων και σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά το πέρας των εξετάσεων οι μαθητές της Γ΄ Λυκείου θα κληθούν να συμπληρώσουν το μηχανογραφικό δελτίο. Αυτό στην ουσία υποδηλώνει την ετοιμότητα να λάβουν αποφάσεις ή να επιβεβαιώσουν τις ήδη ειλημμένες αναφορικά με την επιλογή των Σχολών προτίμησής τους.

Αναμφίβολα πρόκειται για την κατάληξη μιας μακρόχρονης πορείας που θα επιδράσει καθοριστικά στο εκπαιδευτικό και επαγγελματικό τους μέλλον. Ο βαθμός επαγγελματικής ικανοποίησης, η ευκολία επαγγελματικής απασχόλησης, τα συναισθήματα προς την εργασία, η επιλογή τρόπου ζωής, η κατεύθυνση εξέλιξης σε επαγγελματικό επίπεδο, είναι μερικοί μόνο από τους τομείς της ζωής που επηρεάζονται από την ποιότητα της απόφασης. Πρόκειται για μια βασική δεξιότητα σχεδιασμού της σταδιοδρομίας του υποψηφίου, στην οποία εμπλέκονται τα προσωπικά χαρακτηριστικά του ατόμου, διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες με τα υποσυστήματα, και παράγοντες σχετικοί με την ίδια την απόφαση, όπως π.χ. η ποιότητα και η ποσότητα των πληροφοριών καθώς και η γνώση του εαυτού.

Βέβαια, σε πολλούς μαθητές -και όχι μόνο- η διαδικασία αυτή προκαλεί πίεση και άγχος, που συνοδεύονται από αμφιβολία και αβεβαιότητα είτε λόγω ελλιπούς πληροφόρησης είτε χαμηλού βαθμού αυτογνωσίας, αναδεικνύοντας μειωμένη αυτοαποτελεσματικότητα και, τελικά, αδυναμία στη  λήψη απόφασης.

Προτού, όμως, διερωτηθούμε για το αν υπάρχει «συνταγή» για τη σωστή επιλογή και για το πώς μπορούν οι μαθητές να βοηθηθούν τώρα που έχουν φτάσει σε αυτό το κρίσιμο σημείο της εκπαιδευτικής τους πορείας ώστε να προβούν στις κατά το δυνατόν καλύτερες επιλογές, ίσως θα έπρεπε να αναλογιστούμε ότι μια πιο πρώιμη συμβουλευτική παρέμβαση θα ήταν περισσότερο αποτελεσματική. Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι και σε μικρότερες τάξεις και επομένως σε μικρότερη ηλικία, οι μαθητές πλησιάζουν στο σταυροδρόμι που απαιτεί τη λήψη μιας απόφασης. Ειδικότερα, οι μαθητές τελειώνοντας το Γυμνάσιο καλούνται να αποφασίσουν το είδος του εκπαιδευτικού ιδρύματος στο οποίο θα φοιτήσουν, δηλαδή Γενικό ή Επαγγελματικό Λύκειο. Αντίστοιχα, οι μαθητές του Λυκείου, τελειώνοντας την Α΄ τάξη, πρέπει να επιλέξουν κατεύθυνση μαθημάτων, η οποία οδηγεί σε συγκεκριμένες σχολές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Πρόκειται για μία από τις πιο σημαντικές επιλογές που αναμένεται να κάνουν οι μαθητές της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς αφορά στην επιλογή εκπαιδευτικής και κατ’ επέκταση επαγγελματικής κατεύθυνσης, επιλογές οι οποίες γίνονται συνήθως προτού οι μαθητές συνειδητοποιήσουν τις φιλοδοξίες τους ή φθάσουν σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο επαγγελματικής ανάπτυξης.

Στην εποχή μας υπάρχουν παράγοντες που καθιστούν δυσκολότερη τη λήψη εκπαιδευτικών και επαγγελματικών αποφάσεων σε σχέση με το παρελθόν. Με την ανάπτυξη της τεχνολογίας προέκυψε πλήθος νέων επαγγελμάτων, ενώ παράλληλα οι μηχανές αναζήτησης μέσω διαδικτύου διευκόλυναν πολύ την πρόσβαση σε πληροφορίες. Το γεγονός όμως της ύπαρξης υπερπληθώρας πληροφοριών, οι οποίες είναι συχνά αμφιβόλου αξιοπιστίας, δεν έκανε πιο εύκολη τη γνώση των εκπαιδευτικών δυνατοτήτων και της αγοράς εργασίας. Οι εναλλακτικές λύσεις είναι πολύ περισσότερες από ό,τι παλιότερα, οπότε και η δυσκολία επιλογής είναι αντιστοίχως μεγαλύτερη.

Επιπρόσθετα, η αντίληψη «Ένα επάγγελμα για μια ζωή» που έγινε αξία και στόχος για το άτομο εδώ και δεκαετίες, τείνει πλέον να εκλείψει, καθώς η σταδιοδρομία απομακρύνεται από το παλαιότερο, γραμμικό μοντέλο και οδεύουμε σε μια άλλη πραγματικότητα, όπου το άτομο θα χρειαστεί να μεταπηδά από τον έναν επαγγελματικό χώρο στον άλλο. Οι ραγδαίες κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές, οι οποίες χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη πραγματικότητα, επηρεάζουν τις μεταβάσεις σε κάθε τομέα της ζωής.

Επομένως, το βασικό ερώτημα που τίθεται δεν πρέπει να είναι «πόσο καλή ή ρεαλιστική είναι αυτή η επιλογή του μαθητή;» αλλά «πόσο έτοιμος είναι ο μαθητής για να κάνει καλές επιλογές και, εάν δεν είναι έτοιμος, πώς μπορεί να ενισχυθεί για να γίνει έτοιμος;»

Σε αυτό το σύνθετο πλαίσιο αναδεικνύεται ο ρόλος και η λειτουργία του επαγγελματικού προσανατολισμού ως μιας συστηματικής και σε βάθος χρόνου οργανωμένης παρέμβασης, προκειμένου να ενισχυθεί ο μαθητής στους τομείς που  διαπιστώνεται μέσα από τη συμβουλευτική διαδικασία ότι χρειάζεται ενίσχυση. Πιο συγκεκριμένα, μέσα από τον επαγγελματικό προσανατολισμό προσδιορίζεται η ετοιμότητα του κάθε μαθητή, ο οποίος βρίσκεται στη φάση λήψης εκπαιδευτικής ή/και επαγγελματικής απόφασης, να επιλέξει μεταξύ των διαθέσιμων εκπαιδευτικών και επαγγελματικών ευκαιριών. Η ανάπτυξη των δεξιοτήτων λήψης απόφασης στους μαθητές (επικοινωνία, ανάλυση, σύνθεση, εκτίμηση, εκτέλεση) αποτελεί έναν από τους κύριους στόχους του επαγγελματικού προσανατολισμού, ώστε ο μαθητής -γνωρίζοντας τον εαυτό του και διευρύνοντας την επαγγελματική του γνώση- να είναι σε θέση να αξιοποιήσει τις διαθέσιμες πληροφορίες, να μπορεί να υπολογίσει τα πιθανά αποτελέσματα κάθε επιλογής, να επεξεργασθεί τη σημασία των διάφορων παραγόντων και να επιλέξει την καλύτερη λύση. Ταυτόχρονα, ο επαγγελματικός προσανατολισμός προετοιμάζει τους μαθητές να είναι πάντα σε ετοιμότητα και να διαθέτουν την ευελιξία να πάρουν νέες αποφάσεις, για να προσαρμοστούν στις αλλαγές που συμβαίνουν γύρω τους και μέσα τους. Εν κατακλείδι, μέσω του επαγγελματικού προσανατολισμού ενισχύονται οι μαθητές ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούν τις λογικές διαδικασίες κατά τη λήψη αποφάσεων και να κάνουν καλύτερες εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές, αναλαμβάνοντας την ευθύνη της απόφασής τους.

Γεώργιος Καραλής

Εκπαιδευτικός – Σύμβουλος Σταδιοδρομίας

 

Η ΕΡΕΥΝΑσχολιάστε εδώ

Η διεύθυνση του email σας δεν θα δημοσιευθεί.

Η ΕΡΕΥΝΑδιαβάστε επίσης
Nature Spot e-shop